Verkeersbegrippen uit de rijles: van puntstuk tot weefvak, kort uitgelegd

Een rijles zit vol woorden die je nergens anders hoort. Je instructeur gebruikt ze alsof je ze kent, en op het examen moet je ze herkennen zonder erover na te denken. Hieronder de begrippen die in onze lessen voorkomen, per onderwerp, elk in een paar zinnen. Achter de meeste staat de les waarin je het oefent.

Kruispunten en voorrang

Gelijkwaardig kruispunt

Een kruispunt zonder borden, haaientanden of stopstreep. Bestuurders van rechts gaan voor (artikel 15 RVV), ook fietsers. Je herkent het aan wat er ontbreekt. Les: gelijkwaardig kruispunt.

Haaientanden

De witte driehoeken op het wegdek bij bord B6: verleen voorrang aan al het verkeer op de kruisende weg. Stoppen hoeft niet als het vrij is. Les: voorrang verlenen met haaientanden.

Stopbord en stopstreep

Bord B7, het achthoekige bord: altijd volledig stilstaan vóór de witte stopstreep, ook als er niemand aankomt, en daarna voorrang verlenen. Les: stopbord.

Voorrangsweg en voorrangskruispunt

Bord B1 (gele ruit) geeft je voorrang op alle zijwegen tot bord B2. Bord B3, B4 of B5 geeft je voorrang op één kruispunt. Les: voorrangsweg.

Uitritconstructie

Een zijweg die als uitrit is aangelegd: de stoep loopt verhoogd door. Het is geen kruispunt. Wie eruit komt, laat iedereen voorgaan, ook voetgangers op de stoep. Les: uitritconstructie.

Inritconstructie

Hetzelfde als een uitritconstructie, gezien vanaf de andere kant: je rijdt over de doorlopende stoep een zijstraat in. Voetgangers op die stoep gaan voor.

Voorrang verlenen versus voor laten gaan

Voorrang gaat over kruisend verkeer op een kruispunt en is geregeld met borden en tanden. Voor laten gaan geldt bij een bijzondere manoeuvre: dan laat je iedereen voorgaan, van welke kant ook.

Bijzondere manoeuvre

Wegrijden, achteruitrijden, keren, van rijstrook wisselen, invoegen, uitvoegen, een uitrit verlaten (artikel 54 RVV). Bij elk daarvan laat je al het andere verkeer voorgaan. Les: van rijstrook wisselen.

Korte bocht, lange bocht

Rechts afslaan is de korte bocht, links afslaan de lange. Slaan twee bestuurders tegenover elkaar af, dan gaat de korte bocht voor de lange. Les: links afslaan met tegenliggers.

Voorsorteren

Vóór het afslaan je auto op de juiste plaats brengen: links tegen de as van de weg voor linksaf, rechts voor rechtsaf. Hoort na de kijkset en na het aangeven.

Dode hoek

Het gebied naast en schuin achter de auto dat je in geen enkele spiegel ziet. Daar rijdt de fietser bij rechts afslaan. Alleen een blik over je schouder dekt hem. Les: rechts afslaan.

Kijkset

De vaste volgorde van blikken vóór een manoeuvre: binnenspiegel, buitenspiegel aan de kant waar je heen gaat, schouderblik, en dán pas aangeven. Het onderdeel waar de meeste onvoldoendes op het examen vallen.

Roodrijder

Iemand die door rood rijdt op het moment dat jouw licht groen wordt. De reden dat je bij groen eerst het kruispunt in kijkt. Les: verkeerslichten.

VRI

Verkeersregelinstallatie: het officiële woord voor een kruispunt met verkeerslichten. Bij knipperend geel is de installatie buiten werking en gelden de borden en tanden weer.

Snelweg en autoweg

Autosnelweg en autoweg

Autosnelweg (bord G1): gescheiden rijbanen, minimaal 60 km/h, standaard 100 of 130. Autoweg (bord G3): één of twee rijbanen, minimaal 50, meestal maximaal 100. Op beide zijn fietsers, bromfietsen en landbouwvoertuigen verboden.

Invoegstrook

De strook waarop je snelheid maakt om tussen het verkeer op de rijbaan te komen. Invoegen is een bijzondere manoeuvre: de rijbaan gaat voor. Les: invoegen op de snelweg.

Uitvoegstrook

De strook waarop je afremt om de snelweg te verlaten. Je remt pas óp de strook, niet ervoor. Les: uitvoegen van de snelweg.

Puntstuk

Het witte, driehoekige vlak waar een invoeg- of uitvoegstrook de rijbaan raakt, of waar een weg splitst. Je mag er niet overheen (artikel 77 RVV): het markeert waar de strook echt begint of ophoudt. Wie te laat uitvoegt, rijdt over het puntstuk en dat ziet de examinator. Les: weven.

Verdrijvingsvlak

Een gearceerd vlak op het wegdek dat verkeer naar een kant leidt, bijvoorbeeld waar een strook ophoudt. Net als het puntstuk mag je er niet op rijden.

Weefvak

Een stuk snelweg waar een invoegstrook en een uitvoegstrook samenvallen: invoegers willen naar links terwijl uitvoegers naar rechts willen. Beiden maken een bijzondere manoeuvre. Wissel zo vroeg mogelijk. Les: weven.

Ritsen

Om en om invoegen waar twee stroken samenkomen. Het is de norm, geen recht: wie invoegt, blijft de bijzondere manoeuvre maken en laat voorgaan als het niet past.

Spitsstrook en plusstrook

Een spitsstrook is de vluchtstrook die bij drukte wordt opengesteld als rijstrook, herkenbaar aan het groene pijltje op het matrixbord. Een plusstrook is een extra smalle strook links, die ook alleen open is als het bord dat zegt. Bij een rood kruis is de strook dicht.

Bewegwijzering

De blauwe borden boven en langs de snelweg met bestemmingen en afritnummers. Ze staan op 1200, 600 en 300 meter vóór een afrit. Aanwijzingen, geen geboden; de pijlen op het wegdek wel. Les: snelweg met dubbele opdracht.

Inhaalverbod

Bord F1: verboden motorvoertuigen op meer dan twee wielen in te halen. Een doorgetrokken streep mag je nooit overschrijden, ook niet om in te halen. Les: inhalen.

Rotondes

Rotonde en verkeersplein

Een rotonde heeft bord D1 en één rijrichting; bijna altijd heeft de ring voorrang via bord B6 en haaientanden. Een verkeersplein is een groot plein met een rondgaande weg zonder bord D1, waar de gewone voorrangsregels per kruispunt gelden. Les: rotonde binnen de kom.

Toerit en afrit van een rotonde

De toerit is waar je de rotonde oprijdt; de afrit waar je hem verlaat. Rechts aangeven doe je na de afrit vóór de jouwe, niet bij het oprijden.

Turborotonde

Een meerstrooksrotonde waar de stroken op de ring fysiek gescheiden zijn, zodat je op de ring niet meer kunt wisselen. De strook kies je vóór het oprijden, aan de hand van de pijlen. Les: meerstrooks rotonde.

Fietser op de rotonde

Binnen de bebouwde kom heeft de fietser op het fietspad rond de rotonde meestal voorrang; buiten de kom meestal niet. De haaientanden op het fietspad zeggen wie er voor gaat. Les: rotonde buiten de kom.

Wegdek, borden en markering

Middengeleider

Een verhoogd eiland in het midden van de weg, meestal bij een oversteekplaats. Bord D2 zegt aan welke kant je erlangs gaat. Zonder zebra hebben voetgangers er geen voorrang. Les: voetgangersoversteekplaats.

Voetgangersoversteekplaats (zebra)

Witte strepen en bord L2. Voetgangers die oversteken of dat duidelijk gaan doen, laat je voorgaan (artikel 49 RVV). Vlak vóór een zebra mag je niet inhalen.

Komgrens

Bord H1 (begin bebouwde kom) en H2 (einde). Bij H1 rijd je al 50; bij H2 mag je pas ná het bord versnellen. Les: komgrens 80 naar 50.

30-zone en erf

Een 30-zone (bord A1 met "zone") is een gebied van woonstraten waar 30 geldt en de kruispunten gelijkwaardig zijn. Een erf (bord G5) is stapvoets rijden en voetgangers mogen overal lopen. Les: plaats op de weg.

Busbaan en busstrook

Bord F13 en het woord BUS op het wegdek: alleen voor lijnbussen, tenzij een onderbord ander verkeer toelaat. Een strook ligt naast de rijbaan, een baan is een aparte rijbaan. Les: busstrook herkennen.

Fietsstrook en fietssuggestiestrook

Een fietsstrook heeft een fietssymbool en een (onderbroken) streep; je mag er niet op stilstaan of parkeren. Een suggestiestrook is alleen een kleurverschil zonder symbool en heeft geen juridische status. Les: fietsers en brommers.

Doorgetrokken en onderbroken streep

Een doorgetrokken streep mag je niet overschrijden, een onderbroken wel als het veilig is. Een blokmarkering (dikke korte strepen) scheidt een invoeg- of uitvoegstrook van de rijbaan.

Andreaskruis

Het kruisvormige bord bij een spoorwegovergang (J12 enkelspoor, J13 dubbelspoor). Bij dubbelspoor kan na de eerste trein een tweede uit de andere richting komen. Les: spoorwegovergang.

Voorrangsvoertuig

Politie, brandweer of ambulance met blauw zwaailicht én sirene. Alleen dan moet je ruimte maken (artikel 50 RVV). Zwaailicht zonder sirene is geen voorrangsvoertuig. Les: voorrangsvoertuig achter je.

Rijden en examen

Volgafstand en tweesecondenregel

De afstand tot je voorligger, gemeten in seconden: kies een vast punt en tel twee seconden nadat je voorligger het passeert. Bij regen drie. Les: volgafstand.

Anticiperen

Zien wat er gáát gebeuren en daar al op reageren: gas los vóór het bord in plaats van remmen bij het bord. Op het uitslagformulier valt het onder verkeersinzicht. Les: op tijd afremmen.

Plaats op de weg

Waar je auto op de rijbaan rijdt: zoveel mogelijk rechts (artikel 3 RVV), maar met ruimte voor portieren en tegenliggers, in één rustige lijn. Les: plaats op de weg in bochten.

Dubbele opdracht

Een examenopdracht met twee handelingen ineen: "bij het volgende kruispunt rechtsaf en daarna de eerste weg links". Je plant de tweede terwijl je de eerste uitvoert. Les: dubbele opdracht.

Clusteropdracht

Drie of meer aanwijzingen achter elkaar, waarna de examinator zwijgt. Onderdeel van het zelfstandig rijden. Een stap vergeten is geen fout; je vraagt hem opnieuw. Les: clusteropdrachten.

Zelfstandig rijden

Tien tot vijftien minuten van het examen waarin je een navigatiesysteem, een cluster van opdrachten of de wegwijzers volgt zonder aanwijzingen. Les: navigatierijden en les: bordenroute.

Bijzondere verrichtingen

De parkeer- en keermanoeuvres van het examen: vooruit en achteruit inparkeren, keren, de hellingproef, de stopopdracht. Met een goede Tussentijdse Toets krijg je er vrijstelling voor. Les: stopopdracht.

Ingrijpfout

Een fout waarbij de examinator (of een andere weggebruiker) moet ingrijpen om gevaar te voorkomen: een auto van rechts laten remmen, een fietser afsnijden. Eén ingrijpfout is meestal genoeg om te zakken.

Uitslagformulier

Het formulier dat je na het examen krijgt, met per onderdeel (kijktechniek, voorrang, snelheid, afslaan, rotondes, invoegen, bijzondere verrichtingen, zelfstandig rijden) een beoordeling. Na een zakking is dit je oefenlijst; lees hoe slaag ik voor het CBR-praktijkexamen.

Mis je een begrip? Mail het ons; dan komt het hier bij. En wie de begrippen kent maar ze in het verkeer nog niet snel genoeg herkent, oefent ze in de simulator: 34 lessen, 30 dagen, € 25,00.