Volgafstand: de tweesecondenregel, hoeveel meter dat is, en waarom je hem meestal niet haalt

Volgafstand is de afstand tussen jou en je voorligger, en het is de eenvoudigste manier om een ongeluk te voorkomen: wie genoeg afstand houdt, hoeft nooit hard te remmen en heeft altijd tijd om te kijken. Toch rijdt bijna iedereen te dicht, ook op het examen. Dit artikel legt uit hoe je het meet, wat de wet zegt, waarom het zo vaak misgaat en hoe je het oefent.

De tweesecondenregel

Kies een vast punt langs de weg: een lantaarnpaal, een bord, een schaduw op het wegdek. Op het moment dat de achterkant van je voorligger dat punt passeert, begin je te tellen: "eenentwintig, tweeëntwintig". Ben je zelf bij het punt vóór je klaar bent met tellen, dan rijd je te dicht.

Waarom seconden en niet meters? Omdat de regel dan vanzelf meeschaalt met je snelheid. Twee seconden bij 50 is 28 meter; twee seconden bij 100 is 56 meter. Je hoeft niets te rekenen en je hoeft geen afstanden te schatten, en afstanden schatten is precies wat mensen in een rijdende auto slecht kunnen.

Waar die twee seconden vandaan komen

De eerste seconde is je reactietijd: de tijd tussen het zien van de remlichten en het moment dat je voet op de rem staat. Voor een geconcentreerde bestuurder is dat rond de één seconde; met een telefoon in de hand, moe of in gedachten wordt het twee. De tweede seconde is de marge: je voorligger remt meestal niet in één keer tot stilstand, maar hij kan het wel, en jouw remweg begint pas na je reactietijd.

Daarbij komt dat je remweg met het kwadraat van de snelheid groeit. Van 50 naar 0 rem je op droog wegdek in zo'n 14 meter; van 100 naar 0 in zo'n 55 meter. Twee seconden is daarom bij hoge snelheid krap, en bij regen, mist of een zwaar beladen auto te weinig: dan drie seconden.

Wat de wet zegt

Het RVV noemt geen meters en geen seconden. Artikel 19 zegt dat je je voertuig tot stilstand moet kunnen brengen binnen de afstand die je kunt overzien en die vrij is. Wie te dicht rijdt, kan dat niet, en overtreedt dus dat artikel, ook zonder dat er iets gebeurt. In de praktijk wordt bumperkleven aangepakt onder artikel 5 van de Wegenverkeerswet: gedrag dat gevaar of hinder veroorzaakt. Op de snelweg wordt daar met camera's op gecontroleerd; bij minder dan een halve seconde afstand is dat een forse boete.

Waarom bijna iedereen te dicht rijdt

• Het gaat bijna altijd goed. Je rijdt duizend keer te dicht zonder dat er iets gebeurt, en leert daar het verkeerde van.
• Je schat afstand in meters te ruim. Vanuit de auto lijkt 20 meter op 40. Tellen in seconden lost dat op.
• Iemand voegt in, en je laat het gat staan. De afstand die je had, is opeens de helft. De goede reflex is even gas los; de meeste mensen doen niets.
• Haast. Dichter rijden voelt als sneller, maar op een drukke weg kom je exact even laat aan, met een hoger risico.

Wat de examinator ziet

Op het uitslagformulier van het CBR is "afstand houden" een eigen punt, onder snelheid en volgafstand. De examinator kijkt of je in een rustige stroom een gelijkmatige afstand houdt zonder steeds te remmen en te versnellen, of je bij een invoeger of een remmende voorligger de ruimte terugneemt, en of je op de snelweg niet in het gat van de voorligger gaat hangen. Structureel te dicht rijden is een reden om te zakken, ook als er niets misgaat. Andersom valt te veel afstand in de stad ook op: wie op een 50-weg vijf seconden afstand houdt, laat iedereen invoegen en belemmert de doorstroming.

Hoe je het oefent

Volgafstand is een gewoonte, en gewoontes leer je door herhaling met terugkoppeling. In de auto krijg je die terugkoppeling zelden: je instructeur zegt het een paar keer per les, en verder merk je niets. In de simulator wordt je afstand elke seconde gemeten. Na de les zie je hoe vaak je onder de twee seconden zat en op welk moment: bij het invoegen, na een bocht, achter een voorligger die zijn snelheid varieerde. Wie dat een paar keer heeft gezien, telt in de echte auto vanzelf mee. Begin met de les hierboven, doe daarna op tijd afremmen, en lees over de rest van het kijkwerk in kijkgedrag oefenen.